تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۷/۱۵ تاریخ ویرایش : ۱۴۰۰/۰۲/۰۷

احکام ازدواج موقت و شرایط صیغه موقت بدون اجازه پدر

احکام ازدواج موقت و شرایط صیغه موقت بدون اجازه پدر

پیشگفتار

شاید نخستین سنگ بنای تشکیل جامعه در طول تاریخ خانواده باشد. مبنای تشکیل خانواده در فرهنگ انسانی بدون در نظر گرفتن وضعیت فعلی آن، ازدواج است که در ادیان و مذاهب مختلف، آیین و تشریفات متفاوتی برای آن در نظر گرفته شده است. در دین اسلام و مذهب شیعه نیز دو عنوان برای تشکیل شرعی خانواده و نهایتاً تولد فرزند مشروع در نظر گرفته شده است که عبارتند از ازدواج دائم و ازدواج موقت. شاید در جامعه امروز ازدواج موقت یا نکاح منقطع را از جمله تهدیدات خانواده ها تلقی نمایند اما در مقاله فعلی قصد ما درست یا غلط بودن این نهاد نیست بلکه بر آن هستیم تا قواعد این نهاد را که در حال حاضر مشروعیت دارد، برای مخاطبین گرامی توضیح دهیم تا از چگونگی آن در حد نیاز مطلع گردند. در این مقاله به سوالاتی از قبیل این که آیا ازدواج موقت قانونی است؟ صیغه چیست؟ صیغه موقت ممکن است؟ ازدواج موقت برای چه کسانی است و سوالاتی از این قبیل پاسخ خواهیم داد. تا پایان مقاله همراه ما باشید.

 

برای انتخاب وکیل حقوقی متخصص و دریافت مشاوره حقوقی در این حوزه از طریق لینک های زیر اقدام نمایید:

  

ازدواج موقت (نکاح منقطع) چیست؟

به موجب ماده 1075 قانون مدنی، نکاح منقطع را که در جامعه به نام‌های متعه، ازدواج موقت، صیغه، صیغه موقت، صیغه محرمیت و حتی بعضاً ازدواج یک ساعته، ازدواج موقت ساعتی و صیغه ساعتی شناخته می شود بدین شکل تعریف نموده است:

«نکاح وقتی منقطع است که برای مدت معینی واقع شده باشد.»

و در ماده بعدی بیان می دارد که مدت نکاح منقطع می بایست کاملاً معین باشد. ازدواج موقت در برابر ازدواج دائم قرار دارد و مهمترین تفاوت آن‌ها تعیین مدت در ازدواج موقت است که در ازدواج دائم چنین امری امکان پذیر نیست. در ازدواج موقت اگر مدت آن تعیین نشود، عقد باطل است. با این وصف این ازدواج به صورت دائم امکان پذیر نبوده و حتی بعضی از اساتید و فقها ازدواج موقتی که در آن مدت تعیین نشود و برای شانه خالی کردن از احکام ازدواج دائم باشد را غیر منطقی می دانند. در صیغه موقت می بایست ابتدا و انتهای عقد مشخص باشد؛ در صورت عدم تعیین ابتدا، مدت از زمان جاری شدن صیغه ازدواج موقت محاسبه می شود لکن اگر انتهای مدت تعیین نشود، عقد باطل است. بر همین اساس در ازدواج دائم طلاق وجود دارد و در ازدواج موقت بذل مدت یعنی این که مرد اگر نخواهد به این ازدواج ادامه دهد، مدت باقی مانده از صیغه موقت را به همسرش می بخشد.

ازدواج موقت (نکاح منقطع) چیست

شرایط نفقه در ازدواج موقت

بر اساس ماده 1113 قانون مدنی، در ازدواج موقت زن حق دریافت نفقه ندارد مگر آن که هم زمان با عقد یا پس از آن با تراضی و توافق طرفین پرداخت نفقه شرط شده باشد یا آن که بنای اساسی عقد پرداخت نفقه باشد. درازدواج دائم اصل بر این است که نفقه زن بر عهده شوهرش است و حتی در قانون ضمانت اجراهای مدنی و کیفری برای ترک انفاق یا عدم پرداخت نفقه در نظر گرفته شده است، اما در ازدواج موقت اگر زوجین نسبت به نفقه سکوت اختیار کنند، اصل بر عدم الزام زوج به پرداخت نفقه است مگر این که شرط شده باشد یا مبنای انعقاد صیغه موقت پرداخت نفقه باشد.

مقاله مرتبط: جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد تنظیم دادخواست نفقه ، مقاله " نفقه چیست و در چه صورتی نفقه زن قابل مطالبه نیست" را مطالعه نمایید.

شرایط مهریه در ازدواج موقت

براساس ماده 1095 قانون مدنی، عدم تعیین مهر در ازدواج موقت باعث باطل شدن عقد می‌شود اما در ازدواج دائم طرفین می توانند مهریه را همزمان با عقد تعیین نکنند یا به طور کلی مهریه تعیین نکنند. در صورتی که زن در ازدواج موقت در میان مدت فوت نماید مهر ساقط نمی شود و اگر تا پایان مدت نیز شوهر با او نزدیکی ننماید نیز می بایست مهر را به او پرداخت نماید اما هر گاه شوهر قبل از نزدیکی، تمام مدت صیغه را ببخشد، می بایست نصف مهریه را پرداخت نماید.

مقاله مرتبط: برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد مهریه و قوانین آن، مقاله " قانون جدید مهریه چیست و در چه شرایطی مهریه به زن تعلق نمی گیرد" را مطالعه نمایید.

شرایط ارث زن در ازدواج موقت

در ازدواج موقت زن از مرد ارث نمی برد. چرا که به موجب ماده 940 قانون مدنی، فقط زنی که در ازدواج دائمی با مردی قرار دارد و ممنوع از ارث نباشد از او ارث خواهد برد البته این موضوع درخصوص مرد نیز صدق می کند و مرد هم در ازدواج موقت از زن ارث نخواهد برد. باید گفته شود که این موضوع قابل توافق هم نمی باشد.

در چه مواردی ازدواج موقت باید به ثبت برسد

قانونگذار در قانون حمایت از خانواده در ماده 21 بیان کرده است که ازدواج موقت تابع موازین شرعی و مقررات قانون مدنی است و ثبت آن در صورتی که زن باردار شود، طرفین توافق نمایند یا در ضمن عقد شرط کنند، الزامی است و در سایر موارد نیازی به ثبت نداشته و صرفاً با جاری نمودن صیغه محقق می‌شود.

البته باید توجه داشت که در آینده در صورتی که به هر دلیل نیاز به اثبات وقوع ازدواج موقت باشد، استناد به گواهی شهود کارساز خواهد بود.

شرایط مهریه در ازدواج موقت

مدارک لازم جهت ثبت ازدواج موقت

برای ثبت ازدواج موقت شناسنامه و کارت ملی زن و مرد و دو قطعه عکس 4*3 و در صورتی که زن دوشیزه باشد شناسنامه و کارت ملی پدر ایشان و حضور پدر در دفترخانه، در صورتی که زوجه قبلاً ازدواج کرده باشد طلاق نامه یا گواهی فوت همسر سابقشان مورد نیاز است.

مقاله پیشنهادی: برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تمکین و عدم تمکین، مقاله " تمکین چیست و شرایط مهریه زن در صورت عدم تمکین چگونه است" را مطالعه نمایید.

شرایط صیغه موقت در دفترخانه

اگر زن و مردی بخواهند ازدواج موقت خود را ثبت کنند باید به دفاتر ازدواج مراجعه نمایند و با در دست داشتن شناسنامه و کارت ملی و دوقطعه عکس و درصورت دوشیزه بودن دختر شناسنامه و کارت ملی پدر با حضور ایشان در دفترخانه و اگر زن قبلا ازدواج کرده باشد به همراه طلاق نامه یا گواهی فوت همسر سابق به ثبت ازدواج موقت خود بپردازند.

پایان رابطه در ازدواج موقت

ازدواج یا صیغه موقت فقط با منقضی شدن مدت زمان صیغه یا بذل مدت مرد یعنی بخشیدن مدت زمان باقی مانده صیغه به زن توسط مرد امکان پذیر است. بذل مدت فقط در ازدواج موقت امکان دارد و خاتمه ازدواج دائم تنها از طریق طلاق یا فسخ امکان خواهد داشت. البته در صیغه نامه هایی که در محضر تنظیم می شود بندی وجود دارد که در آن مرد به زن وکالت در بذل مدت در صورت بخشیدن مهریه را می دهد. البته زن در زمان اجرای صیغه ازدواج موقت می تواند وکالت را بدون شرط بخشیدن مهریه دریافت نماید.

اگر مرد به هر دلیلی اقدامی جهت بذل مدت نکند و علاوه بر آن به وظایف زناشویی خود نیز عمل نکند زن می تواند الزام مرد را به بذل مدت ازدواج موقت از دادگاه بخواهد.

مقاله پیشنهادی: برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد طلاق توافقی ، مقاله " مراحل طلاق توافقی ؛ از توافق تا اجرا" را مطالعه نمایید.

شرایط عده در ازدواج موقت

برخی بر این اندیشه‌اند که خانمی که به عقد موقت مردی در می‌آید به محض انقضاء مدت یا بذل مدت توسط شوهر می تواند به ازدواج موقت مرد دیگری درآید و نیازی به عده نگه داشتن نیست؛ اما باید دانست که چنین نیست و به موجب ماده 1152 قانون مدنی، بذل مدت و انقضاء مدت در ازدواج موقت برای خانمی که باردار نباشد دو طهر یعنی دو پاکی بعد از دو بار عادت ماهانه دیدن است مگر این که زن یائسه باشد و یا به دلایل پزشکی عادت ماهانه نشود که در این صورت عده ایشان 45 روز است و اگر زن باردار باشد عده ایشان تا وضع حمل خواهد بود.

اگر مرد در مدت زمان صیغه فوت کند عده زن چهارماه و ده روز است.

احکام فرزندان در ازدواج موقت

احکام فرزندان در ازدواج موقت درخصوص نفقه و ارث و حضانت مانند ازدواج دائم است و در این خصوص تفاوتی بین آنها وجود ندارد. نفقه فرزندان برعهده پدر آنهاست. حضانت او تا هفت سال برای مادر و بعد از آن برای پدر است. و در صورت فوت  پدر و مادر به میزان سهمی که به موجب قانون دارد از آنها ارث خواهد برد.

مقاله پیشنهادی: برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد حضانت فرزند ، مقاله "تعیین تکلیف حضانت فرزندان ، یکی از مهمترین اعمال بعد از طلاق" را مطالعه نمایید.

انتخاب وکیل از طریق سامانه دادیاب

سامانه دادیاب به منظور سهولت دسترسی به وکلا و مشاوران حقوقی متخصص تاسیس گردیده است. شما در این سامانه می توانید از بین وکلای متخصص، وکیل خانواده مورد نظر خود را با در نظر گرفتن سابقه و حق الوکاله تعرفه شده در قسمت خدمات وکالتی حقوقی ، خانواده انتخاب نمایید. شما می‌توانید قبل از انتخاب وکیل پایه یک دادگستری از خدمات مشاوره‌ای استفاده نمایید، به همین دلیل دادیاب برای پرسش و پاسخ حقوقی کاربران بخش مشاوره حقوقی رایگان و همچنین برای سوالات تخصصی کاربران و ارائه راهکار تخصصی وکلا بخش مشاوره حقوقی تلفنی با هزینه به صرفه و مناسب را در نظر گرفته است تا با راهنمایی مشاوران، کاربران بتوانند بهترین وکیل و مسیر درست را انتخاب نمایند. در صورت نیاز کاربران برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد رزومه تحصیلی و کاری وکلا و مشاوران می‌توانند به بخش جستجوی وکیل مراجعه نمایند.
جهت انتخاب وکیل و مشاور حقوقی خانواده خود وارد لینک‌های زیر شوید:

  

سوالات متداول در خصوص ازدواج موقت (صیغه موقت)

نکاح منقطع چیست؟

نکاح منقطع همان ازدواج موقت است و به موجب ماده 1075 قانون مدنی به ازدواجی که دارای مدت معین است نکاح منقطع گفته می شود که در عرف به صیغه نیز معروف است. 

شرایط صیغه موقت بدون اجازه پدر چیست؟

اگر دختر دوشیزه ای بخواهد بدون اجازه پدرش صیغه موقت شود از نظر شرعی گناهی بر او بار نمی شود اما برای ثبت ازدواج موقت در دفاتر ازدواج حضور و رضایت پدر الزامی خواهد بود.

شرایط صیغه موقت در دفترخانه چیست؟

برای صیغه موقت در دفاتر ازدواج حضور زن و مرد به همراه شناسنامه و کارت ملی و دوقطعه عکس لازم است. اگر دختر دوشیزه باشد باید پدر ایشان به همراه کارت ملی در دفترخانه حاضر شود. اگر زن ازدواج کرده باشد باید طلاق نامه یا گواهی فوت همسرش را نیز ارائه دهد. 

مدارک لازم برای ازدواج موقت چیست؟

برای ثبت ازدواج موقت شناسنامه و کارت ملی زن و مرد و دو قطعه عکس 4*3. در صورتی که زن دوشیزه باشد شناسنامه و کارت ملی پدر ایشان و حضور پدر در دفترخانه، در صورتی که زوجه قبلاً ازدواج کرده باشد طلاق نامه یا گواهی فوت همسر سابقشان مورد نیاز است.

شرایط باطل کردن صیغه چیست؟

خاتمه ازدواج موقت از دو طریق پایان مدت صیغه و بذل مدت توسط مرد صورت می گیرد. البته اگر مدت صیغه طولانی باشد و مرد به وظایف زناشویی خود عمل نکند زن می تواند الزام مرد به بذل مدت را از دادگاه تقاضا نماید.

برچسب ها
نظرات 0